Elektrik Gitti Geldi, Kombi Anakart Arızalandı. Ne Yapmalıyım?

Elektrik Kesintisinden Sonra Kombi Anakartı Neden Yanar?

Kombiler elektronik kart, sensör, fan, pompa, gaz valfi ve ateşleme sistemi gibi elektrikle çalışan birçok parçadan oluşur. Şebekedeki elektrik normal değerlerin dışına çıktığında bu parçalar zarar görebilir. Elektronik kart, cihazın bütün çalışma düzenini yönettiği için voltaj değişimlerinden etkilenebilen başlıca parçalardan biridir.

Özellikle elektrik kesintisinin ardından enerjinin ani, düzensiz veya olması gerekenden yüksek bir gerilimle geri gelmesi kart üzerindeki elektronik bileşenlerin zarar görmesine yol açabilir. Bununla birlikte her elektrik kesintisinden sonra oluşan kart arızasının doğrudan yüksek voltajdan kaynaklandığını söylemek doğru değildir. Kesinti ile arızanın aynı zamana denk gelmesi tek başına yeterli teknik kanıt sayılmaz.

Kombi anakartında hasara neden olabilecek elektriksel durumlar şunlardır:

• Elektriğin kesilip kısa aralıklarla tekrar tekrar gelmesi
• Şebekede ani voltaj yükselmesi meydana gelmesi
• Voltajın sürekli olarak düşüp yükselmesi
• Nötr hattında kopukluk veya bağlantı problemi oluşması
• Binanın elektrik tesisatında topraklama sorunu bulunması
• Kombinin elektrik bağlantısında gevşeklik veya temas problemi olması
• Priz, sigorta veya bağlantı kablosunda kısa devre meydana gelmesi
• Kombi içerisindeki başka bir parçanın karta aşırı akım göndermesi

Dolayısıyla kombi kartının yanmış olması, hasarın kesin olarak elektrik dağıtım şirketinden kaynaklandığı anlamına gelmez. Bunun belirlenebilmesi için hem kombinin hem de kartla bağlantılı diğer parçaların teknik olarak kontrol edilmesi gerekir.

Yüksek Voltaj Sonrası Kombide Hangi Belirtiler Görülebilir?

Voltaj dalgalanması sonrasında kombide ortaya çıkan belirtiler, zarar gören parçaya ve arızanın seviyesine göre değişebilir. Elektronik kart tamamen devre dışı kalabileceği gibi yalnızca kart üzerindeki belirli bir devre veya elektronik bileşen de zarar görmüş olabilir.

Yüksek voltaj veya elektriksel hasar şüphesi oluşturabilecek yaygın belirtiler şunlardır:

• Kombinin ekranının tamamen kapalı kalması
• Cihaza elektrik gelmesine rağmen kombinin açılmaması
• Kombinin açılıp birkaç saniye sonra kapanması
• Ekranda anlamsız veya sürekli değişen hata kodları görülmesi
• Kombinin sigortayı attırması
• Cihaz içerisinden yanık kokusu gelmesi
• Kart üzerinde kararma, erime veya yanık izi görülmesi
• Kombinin ateşleme yapmaması
• Fan, pompa veya gaz valfinin komut almaması
• Sıcak su ve kalorifer fonksiyonlarının düzensiz çalışması
• Cihazın sürekli reset istemesi
• Kombiden normal olmayan röle veya elektriksel çalışma sesleri gelmesi

Bu belirtilerden biri görüldüğünde kombiyi art arda resetlemek, kapağını açmak veya elektronik karta müdahale etmek doğru değildir. Özellikle yanık kokusu, duman, sigorta attırma veya erime belirtisi varsa cihazın elektriği kapatılmalı ve teknik kontrol yapılmadan tekrar çalıştırılmamalıdır.

İstanbul’da Kombi Kartı Hasarı İçin Hangi Elektrik Dağıtım Şirketine Başvurulur?

İstanbul’da elektrik dağıtımı Avrupa ve Anadolu yakalarında farklı şirketler tarafından gerçekleştirilmektedir. Hasar başvurusu yapılacak şirket, kombinin bulunduğu adresin hangi yakada olduğuna göre belirlenir.

• İstanbul Avrupa Yakası: BEDAŞ – Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş.
• İstanbul Anadolu Yakası: AYEDAŞ – İstanbul Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş.

Burada elektrik dağıtım şirketi ile elektrik faturası düzenleyen görevli tedarik şirketini birbirine karıştırmamak gerekir. Yüksek voltaj, şebeke arızası veya dağıtım sisteminden kaynaklandığı düşünülen cihaz hasarlarında başvuru ilgili bölgenin elektrik dağıtım şirketine yapılır.

Başvuru sırasında elektrik kesintisinin tarihi, yaklaşık saati, açık adres, tesisat veya abone bilgileri ve zarar gören cihaz hakkında bilgi istenebilir. Aynı binada veya çevrede başka cihazların da aynı saatlerde zarar görmüş olması, olayın şebeke kaynaklı olabileceğini destekleyebilir. Ancak her başvuru kendi teknik bulguları ve belgeleri üzerinden değerlendirilir.

Elektrik Dağıtım Şirketi Kombi Anakartı Masrafını Karşılar mı?

Elektrik dağıtım şirketinin kombi anakartı masrafını karşılaması otomatik değildir. Elektrik kesintisinden sonra kombinin bozulmuş olması, tek başına ödeme yapılacağı anlamına gelmez. Dağıtım şirketi, kendi kayıtları ve yapılacak teknik değerlendirme üzerinden hasarın dağıtım şebekesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını inceler.

Başvurunun kabul edilebilmesi için genel olarak şu noktalar önemlidir:

• Hasarın ilgili dağıtım şebekesindeki bir arızayla bağlantılı olması
• Başvurunun mevzuatta belirtilen süre içerisinde yapılması
• Arızanın teknik servis raporuyla belgelenmesi
• Onarım veya parça değişiminin faturalandırılması
• Başvuruyu yapan kişinin abonelikle veya kullanım yeriyle bağlantısını gösterebilmesi
• Hasarın kullanıcı tesisatından veya kombinin kendi iç arızasından kaynaklanmadığının değerlendirilmesi

Kombinin onarılabilmesi halinde değerlendirme, sunulan onarım faturası üzerinden yapılabilir. Cihazın veya parçanın onarılamadığı durumlarda ise rayiç bedel, cihazın yaşı, teknik durumu ve ilgili mevzuattaki değerlendirme esasları gündeme gelebilir.

Kombi Anakartını Kendim Sökersem Hasar Başvurusu Yapabilir miyim?

Kullanıcının kombi kartını kendisinin sökmesi, her durumda başvuru hakkının otomatik olarak ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ancak bu müdahale, arızanın kaynağını ispatlamayı ve gerekli teknik belgeleri hazırlamayı ciddi şekilde zorlaştırabilir.

Elektrik dağıtım şirketi yalnızca “kart yanmış” açıklamasıyla yetinmeyebilir. Hasarın nasıl oluştuğu, kombinin hangi durumda bulunduğu, kart dışındaki parçaların kontrol edilip edilmediği ve yapılan işlemin ne olduğu teknik belgelerle gösterilmelidir.

Kart kullanıcı tarafından sökülüp bağımsız olarak tamir ettirildiğinde şu sorunlar ortaya çıkabilir:

• Kombinin arızalı ilk hali teknik servis tarafından görülemez.
• Kartın hangi cihazdan ve hangi çalışma koşulundan çıktığının belgelenmesi zorlaşabilir.
• Hasarın yüksek voltajdan mı yoksa kombi içerisindeki başka bir parçadan mı kaynaklandığı belirlenemeyebilir.
• Kombi geneline ilişkin arıza tespit raporu hazırlanamayabilir.
• Yalnızca elektronik kart tamir fişi verilmesi, gerekli teknik servis raporunun yerine geçmeyebilir.
• Kullanıcı müdahalesi sırasında kart veya bağlantılar ayrıca zarar görebilir.
• Sökme ve takma sırasında yapılan bir hata yeni arızalara neden olabilir.
• Onarım sonrasında kombinin güvenli çalışma kontrolleri yapılmayabilir.
• Hasar başvurusunda sunulacak belgeler eksik veya yetersiz kalabilir.

Bu nedenle hasar başvurusu düşünülüyorsa en doğru yöntem, karta müdahale etmeden önce kombi servisi çağırmaktır. Servis, cihazı yerinde kontrol ederek arızanın belirtilerini, kartın durumunu ve diğer parçaların ölçüm sonuçlarını kayıt altına alabilir.

Sadece Kartı Söküp Tamir Ettirmek Neden Daha Ucuz Görünür?

Kombi kartını kendiniz söküp bir elektronikçiye götürdüğünüzde yerinde servis, arıza tespiti, sökme-takma ve genel kombi kontrolü için ayrıca ödeme yapmadığınızı düşünebilirsiniz. Bu nedenle işlem ilk aşamada daha ucuz görünebilir.

Ancak düşük görünen ilk maliyet, toplam maliyetin de düşük olacağı anlamına gelmez. Kartın arızalanmasına neden olan sorun kombi içerisinde devam ediyorsa, tamir edilen kart tekrar zarar görebilir. Ayrıca yanlış sökme veya bağlantı hatası nedeniyle farklı parçalar da arızalanabilir.

Kısacası yalnızca kart tamir fiyatına bakmak yanıltıcıdır. Doğru karşılaştırma; kart tamiri, arıza tespiti, sökme-takma, diğer parçaların kontrolü, servis raporu, fatura ve işlem garantisinin birlikte değerlendirilmesiyle yapılmalıdır.

Kombi Kartının Arızalandığını Kullanıcı Kesin Olarak Anlayabilir mi?

Kombinin ekranının kapanması veya cihazın çalışmaması, kullanıcıya doğrudan anakart arızasını düşündürebilir. İnternette yapılan araştırmalar, hata kodu açıklamaları ve benzer kullanıcı deneyimleri de bu düşünceyi güçlendirebilir. Ancak aynı belirti, farklı parçalardan kaynaklanabilir.

Örneğin ekranın kapalı olması yalnızca elektronik kartın bozuk olduğu anlamına gelmez. Aşağıdaki sorunlar da benzer belirti oluşturabilir:

• Kombiye elektrik gelmemesi
• Priz veya sigorta arızası
• Besleme kablosunda kopukluk
• Kombi içerisindeki cam sigortanın atması
• Açma-kapama düğmesinin arızalanması
• Ekran kartı veya ekran bağlantısının bozulması
• Trafo veya güç besleme devresinde arıza oluşması
• Başka bir parçadaki kısa devrenin ana kartı korumaya alması

Aynı şekilde kombinin ateşleme yapmaması da yalnızca kart arızasına işaret etmez. Gaz valfi, iyonizasyon elektrodu, ateşleme trafosu, fan, hava basınç anahtarı, sensör veya gaz beslemesiyle ilgili problemler de ateşleme sorununa neden olabilir.

Bu nedenle kullanıcı tarafından yapılan teşhis doğru çıksa bile, kartın neden bozulduğunun ayrıca belirlenmesi gerekir. Aksi halde sorun yalnızca geçici olarak ortadan kaldırılmış olur.

Kombi Anakartını Yüksek Voltaj Dışında Hangi Arızalar Bozabilir?

Elektronik kart, kombideki birçok parçaya elektrik gönderir ve bu parçalardan geri bildirim alır. Kartla bağlantılı bir parçada elektriksel kaçak veya kısa devre bulunması, elektronik karta zarar verebilir.

Kombi anakartını bozabilecek başlıca nedenler şunlardır:

• Fan motoru arızası: Sıkışmış veya kısa devre yapan fan motoru karta aşırı yük bindirebilir.
• Devirdaim pompası arızası: Pompa sargılarındaki elektriksel problem kart üzerindeki sürücü devresini etkileyebilir.
• Gaz valfi arızası: Gaz valfi bobinindeki kısa devre, karta zarar verebilecek akım oluşturabilir.
• Üç yollu vana motoru: Sıkışan veya kısa devre yapan vana motoru kart çıkışını bozabilir.
• Ateşleme trafosu: Ateşleme sistemindeki elektriksel kaçak kart üzerinde hasara neden olabilir.
• Su sızıntısı: Kombi içerisinden sızan su veya oluşan yoğun nem elektronik karta ulaşabilir.
• Yanlış elektrik bağlantısı: Faz, nötr ve topraklama bağlantılarındaki hata karta zarar verebilir.
• Topraklama eksikliği: Sağlıklı topraklama bulunmaması elektriksel riskleri artırabilir.
• Yaşlanmış elektronik bileşenler: Kart üzerindeki kondansatör, röle ve güç elemanları zamanla işlevini kaybedebilir.
• Haşere ve yabancı maddeler: Böcek, toz veya iletken yabancı maddeler kart üzerinde kısa devre oluşturabilir.

Bu parçalardan biri kontrol edilmeden yalnızca anakart tamir edilirse, kartın aynı bölümü tekrar yanabilir. Bu durum bazen birkaç gün içinde, bazen de kombi belirli bir çalışma moduna geçtiğinde ortaya çıkar.

Tamir Edilen Kombi Kartı Neden Tekrar Yanar?

Kombi kartının yeniden arızalanmasının en yaygın nedenlerinden biri, ilk arızayı oluşturan kaynağın ortadan kaldırılmamasıdır. Kart üzerindeki yanmış bileşen değiştirilir ancak bu bileşene zarar veren fan, pompa, gaz valfi veya bağlantı sorunu kontrol edilmezse tamir edilen bölüm yeniden zarar görebilir.

Kartın tekrar yanmasına yol açabilecek durumlar şunlardır:

• Kombi içerisindeki kısa devrenin devam etmesi
• Fan veya pompa motorunun fazla akım çekmesi
• Gaz valfi bobininin arızalı olması
• Su sızıntısının elektronik karta ulaşması
• Topraklama probleminin giderilmemesi
• Binadaki voltaj dalgalanmasının devam etmesi
• Karta yanlış veya kalitesiz bileşen takılması
• Arızalı parçanın ölçüm yapılmadan tekrar bağlanması
• Kart soketlerinin yanlış takılması
• Lehim veya devre yollarının yetersiz şekilde onarılması

Profesyonel bir işlemde amaç yalnızca kartı çalıştırmak değildir. Kartın hangi devresinin neden zarar gördüğü araştırılmalı, kombideki bağlantılı parçalar ölçülmeli ve cihaz çalıştırıldıktan sonra farklı modlarda test edilmelidir.

Neden Önce Yerinde Kombi Arıza Tespiti Yapılmalıdır?

Yerinde arıza tespiti, kombinin yalnızca elektronik kartını değil, cihazın tamamını değerlendirme imkânı sağlar. Teknik ekip kartı sökmeden önce cihazın elektrik beslemesini, hata geçmişini, sigortalarını, bağlantılarını ve kartın yönettiği parçaları kontrol edebilir.

Yerinde kontrol sırasında yapılabilecek işlemler cihazın marka, model ve arıza durumuna göre değişmekle birlikte genel olarak şunları kapsayabilir:

• Kombiye gelen voltajın ölçülmesi
• Priz, sigorta ve topraklama durumunun kontrol edilmesi
• Kart üzerindeki yanık veya hasar izlerinin incelenmesi
• Fan, pompa, gaz valfi ve motorlu parçaların ölçülmesi
• Kablo ve soketlerin kontrol edilmesi
• Su sızıntısı veya nem bulunup bulunmadığının incelenmesi
• Arıza kodlarının ve cihazın çalışma tepkilerinin değerlendirilmesi
• Kartın tamir edilebilir durumda olup olmadığının belirlenmesi

Bu kontroller sayesinde arızanın yalnızca karttan mı kaynaklandığı, kartı başka bir parçanın mı bozduğu veya hasarın elektrik şebekesiyle bağlantılı olup olmadığı konusunda daha sağlıklı bir teknik değerlendirme yapılabilir.

Hasar Başvurusu İçin Neden Teknik Servis Raporu Gereklidir?

Teknik servis raporu, kombide hangi arızanın tespit edildiğini ve hangi işlemin uygulandığını kayıt altına alan temel belgedir. Elektrik dağıtım şirketi, yalnızca kullanıcının beyanıyla ödeme yapmak yerine arızanın niteliğini ve olası nedenini teknik belgeler üzerinden değerlendirmek ister.

Düzenlenecek raporda mümkün olduğunca açık şekilde şu bilgiler bulunmalıdır:

• Kombinin markası ve modeli
• Cihazın bulunduğu adres
• Servis kontrolünün tarihi
• Kullanıcının bildirdiği arıza zamanı ve belirtiler
• Yapılan teknik kontroller
• Arızalı olduğu tespit edilen parça
• Kart üzerindeki hasarın niteliği
• Hasarın muhtemel elektriksel nedeni
• Uygulanan tamir veya parça değişimi
• İşlem sonrasında yapılan çalışma testleri

Teknik servis raporunda kesin olarak ölçülmemiş bir durumun kanıtlanmış gibi yazılması doğru değildir. Servis, yalnızca teknik bulguların desteklediği tespitleri raporlamalıdır. Nihai olarak hasarın dağıtım şebekesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilgili elektrik dağıtım şirketi kendi incelemesi sonucunda karar verir.

Kombi Kart Hasarı Başvurusunda Hangi Belgeler İstenebilir?

Başvuruda istenen belgeler olayın niteliğine, abonelik durumuna ve dağıtım şirketinin değerlendirmesine göre değişebilir. Bununla birlikte cihaz hasarı başvurularında aşağıdaki belgeler önem taşır:

• Teknik servis raporu
• Onarım veya parça değişim faturası
• Başvuru sahibine ait IBAN bilgisi
• Abone veya tesisat numarası
• Kimlik ve iletişim bilgileri
• Hasarın gerçekleştiği tarih ve saat bilgisi
• Kombinin marka ve model bilgileri
• Gerekmesi halinde hasarlı parçaya ait fotoğraflar
• Abonelik başkası adına ise kullanım hakkını gösteren belge

Kiracıların, abonelik kendi adlarına değilse kira sözleşmesi, ikametgâh veya kullanım ilişkisini gösteren başka bir belge sunmaları istenebilir. Başvurudan önce ilgili dağıtım şirketiyle iletişime geçilerek güncel belge listesi teyit edilmelidir.

Kombi Kartı Hasarı İçin Başvuru Ne Zaman Yapılmalıdır?

Cihaz hasarı başvurularında süre kritik öneme sahiptir. Arızanın üzerinden uzun süre geçmesi, olay ile hasar arasındaki bağlantının kurulmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle elektrik kesintisi veya voltaj dalgalanması sonrasında cihaz hasarı fark edildiğinde başvuru geciktirilmemelidir.

Uygulanabilecek en güvenli sıra şöyledir:

1. Kombinin elektriğini kapatın ve cihazı tekrar tekrar çalıştırmayın.
2. Elektrik arızasını 186 üzerinden kayıt altına aldırın.
3. Kesintinin ve hasarın gerçekleştiği tarih ile saati not edin.
4. Karta veya kombiye müdahale etmeden teknik servis çağırın.
5. Teknik servis raporu ve arıza tespit belgesi alın.
6. Gerekli onarımın faturalı olarak yapılmasını sağlayın.
7. Avrupa Yakası’nda BEDAŞ’a, Anadolu Yakası’nda AYEDAŞ’a hasar başvurusu yapın.
8. Başvuru ve kayıt numaralarını saklayın.
9. İstenen belgeleri süresi içerisinde eksiksiz iletin.

Başvuru kanalları ve belge teslim yöntemleri zaman içinde değişebileceğinden, işlem öncesinde ilgili dağıtım şirketinin güncel kanalları üzerinden bilgi alınmalıdır.

Elektrik Kesintisi Olduğunda 186’yı Aramak Neden Önemlidir?

Elektrik kesintisi veya voltaj problemi yaşandığında arıza kaydı oluşturmak, olayın zamanını belgelendirmek açısından önemlidir. Kesinti sırasında veya hemen sonrasında oluşturulan kayıt, dağıtım şirketinin kendi şebeke verileriyle olayın eşleştirilmesine yardımcı olabilir.

186 ile görüşürken şu bilgileri hazır bulundurmanız faydalıdır:

• Açık adres
• Tesisat veya abone numarası
• Kesintinin başladığı yaklaşık saat
• Elektriğin kaç kez gidip geldiği
• Elektrik geldikten sonra zarar gören cihazlar
• Aynı binada benzer sorun yaşayan başka kullanıcıların bulunup bulunmadığı

Arıza kaydı oluşturulmuş olması tek başına tazminat ödemesi yapılacağı anlamına gelmez. Ancak olayın zamanında bildirilmesi ve kayıt numarasının saklanması, başvuru dosyasının daha düzenli hazırlanmasına yardımcı olur.

Elektrik Dağıtım Şirketi Başvuruyu Hangi Durumlarda Reddedebilir?

Her cihaz hasarı başvurusu olumlu sonuçlanmaz. Dağıtım şirketi, yaptığı inceleme sonucunda hasarın kendi şebekesinden kaynaklanmadığına karar verebilir. Belgelerin eksik olması veya olay ile arıza arasında yeterli bağlantı kurulamaması da süreci olumsuz etkileyebilir.

Başvurunun reddedilmesine yol açabilecek durumlar şunlardır:

• Başvurunun belirtilen süre geçtikten sonra yapılması
• Teknik servis raporunun bulunmaması
• Onarım veya parça değişim faturasının sunulamaması
• Hasarın dağıtım şebekesinden kaynaklandığının tespit edilememesi
• Arızanın bina iç tesisatından kaynaklanması
• Kombide sağlıklı topraklama bulunmaması
• Hasarın cihazın yaşına veya iç arızasına bağlı olması
• Kart üzerinde önceden yapılmış uygunsuz müdahale bulunması
• Hasarlı parçanın incelenemeyecek şekilde değiştirilmesi veya atılması
• Başvuru sahibi ile abonelik veya kullanım yeri ilişkisinin gösterilememesi
• Sunulan belgelerde çelişkili tarih veya açıklamalar bulunması

Kartı kendiniz sökmeniz başvurunun kesin olarak reddedileceği anlamına gelmez. Fakat ilk arızalı durumun belgelenememesi, teknik tespitin eksik kalması ve kullanıcı müdahalesinin yeni hasar oluşturup oluşturmadığının anlaşılamaması değerlendirmeyi zorlaştırabilir.

Hasar Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Başvurunun reddedilmesi halinde öncelikle dağıtım şirketinin ret gerekçesi yazılı olarak incelenmelidir. Eksik belge nedeniyle ret verilmişse, tamamlayıcı belge sunma veya yeniden değerlendirme talep etme imkânı bulunup bulunmadığı sorulabilir.

İtiraz veya yeniden değerlendirme öncesinde şu belgeler gözden geçirilmelidir:

• İlk arıza kayıt numarası
• Teknik servis raporu
• Onarım faturası
• Hasarlı karta ait fotoğraflar
• Kesinti tarihini gösteren kayıtlar
• Aynı olayda zarar gören başka cihazlara ilişkin bilgiler
• Abonelik veya kullanım ilişkisini gösteren belgeler

Uyuşmazlığın devam etmesi halinde tüketici, olayın niteliğine ve talep edilen bedelin miktarına göre ilgili resmî başvuru ve tüketici uyuşmazlığı yollarını değerlendirebilir. Bu aşamada güncel parasal sınırlar ve görevli kurumlar değişebileceğinden, güncel mevzuat üzerinden hareket edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular